previous next

دفاع پایان نامه کارشناسی ارشد اپیدمیو لوژی

در تاریخ ۱۵ بهمن جناب آقای میثم آب شناس جامی از پایان نامه خود با عنوان "برآورد اندازه جمعیت گروه‌های دارای رفتارهای پرخطر در شهر اصفهان با استفاده از روش بسط شبکه‌ای در سال ۱۳۹۷" با راهنمایی سرکارخانم دکتر مریم نصیریان و مشاوره جناب آقای دکتر محمدرضا بانشی دفاع نمودند.

 

مقدمه

به‌منظور آموزش و انجام مراقبت‌های لازم در افراد دارای رفتارهای پرخطر ازجمله مصرف‌کنندگان مواد و کسانی که رابطه جنسی خارج از چارچوب خانواده دارند, نیاز به برآورد جمعیت آن‌ها است. هدف از مطالعه حاضر برآورد جمعیت این گروه‌های پنهان مانند مصرف‌کنندگان انواع مختلف مواد مخدر شامل مواد سنتی و صنعتی، مواد محرک و خواب آور ،مصرف کنندگان نوشیدنی های الکلی،روسپیان ، افرادی که خارج از چارچوب خانواده رابطه جنسی داشتند ،کسانی که با همجنس خود رابطه داشتنه اند و همچنین افرادی است که برای رابطه جنسی به خارج از کشور سفر کرده در شهر اصفهان با استفاده از روش بسط شبکه‌ای است.

مواد و روش‌ها

این مطالعه مقطعی توصیفی در تابستان ۱۳۹۷ بر روی ۱۰۰۰ نفر از جمعیت عمومی که حداقل سابقه ۲ سال سکونت در شهر اصفهان داشتند و با روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای، بر اساس ۱۴ منطقه شهرداری شهر اصفهان انتخاب شدند، انجام گردید.نمونه گیری بر اساس روش non random multistage sampling بدین طریق صورت گرفت که هر ۱۵ دقیقه یکبار از میان افراد رهگذر در مناطق ۱۴ گانه فردی به صورت اتفاقی انتخاب می شد و مصاحبه با وی انجام می گرفت.اطلاعات با استفاده از یک پرسشنامه استاندارد جمع‌آوری شد. نتایج با استفاده از روش آنالیز بسط شبکه‌ای انجام گردید. بر اساس سوالات پرسشنامه هر فردی که در طول سال قبل حداقل یک بار آن رفتار پرخطر را داشته است(مصرف انواع مواد یا انجام رفتار پرخطر جنسی) به عنوان فرد دارای رفتار پرخطر ثبت می شد.از افراد سوال شد که چند نفر را که دارای آن رفتار پرخطر بوده می شناخته است.سپس با استفاده از ضریب های تصحیحی که در مطالعات قبلی استفاده شد مقدار برآورد افراد دارای آن رفتار پرخطر مشخص گردید.استفاده از این ضرایب به این شکل بود که به عنوان مثال فردی که دارای رفتار پرخطر جنسی است چقدر برای بقیه افراد شناخته شده است و چند درصد امکان دارد تمام افراد از رفتار پرخطر وی اگاه باشند؟این مقدار ضریب در تعداد افرادی که برآورد شد ضرب شده و مقدار عددی بدست می آید که برآورد دقیق تری را به ما می دهد.فاصله اطمینان با استفاده از نرم افزار STATA و بعد از پردازش اعداد بدست آمد.

یافته‌ها

شیوع مصرف تریاک ۲۹۸۳، حشیش ۲۳۴۲، هروئین ۶۱۳، مواد محرک۷۶۶، اکستازی ۸۶، مواد توهم‌ز ا ۲۶۸، ترامادول۱۱۸۵، زولپیدم ۲۱۳، تنباکو ۵۸۶۹ و تزریق مواد ۱۳۵ درصد هزار نفر (بالغین)  بود.

در بین تمام انواع رفتارهای پرخطر که بین دو جنس مشترک بود بیشترین تعداد مربوط به جنسیت آقایان بود و در برخی موارد اختلاف بسیار زیادی بین دو جنس از این نظر وجود داشت.

در هر دو جنس شیوع مصرف تریاک و درمان غیرقانونی با متادون و بوپرنورفرین در افراد  بالای ۳۰ سال بیشتر بود.

درحالی‌که شیوع مصرف حشیش، اکستازی، ترامادول، محصولات تنباکو و مواد محرک در گروه سنی ۱۸ تا ۳۰ سال بیشتر بود.

برای مردان شیوع رابطه جنسی خارج از چارچوب ازدواج ۲۴۳۷ ،تماس با زن تن‌فروش به‌صورت پولی ۱۲۱۱ , غیر پولی ۲۹۸ , تماس با همجنس۶۹۶ و سابقه مسافرت برای رابطه جنسی در مردان ۸۸۰ در صد هزار نفر  بود.

در زنان شیوع رابطه جنسی خارج از چارچوب ازدواج ۱۳۸۶،زنان تن‌فروش پولی ۹۴۶ , غیرپولی ۲۵۸ و سابقه مسافرت برای رابطه جنسی در زنان ۱۱ در صد هزار نفر بود.

به طور کلی در هر دو جنس گروه سنی ۱۸ تا ۳۰ سال بیشتر از سایر گروه‌ها رفتارهای مخاطره‌آمیز داشتند.

نتیجه‌گیری

شیوع مصرف مواد و رفتارهای جنسی در شهر اصفهان و به‌ویژه در مردان بالا گزارش شده است و در برخی موارد حتی از میانگین‌های گزارش‌شده در مطالعات دیگر بالاتر است. شیوع مصرف مواد و رفتارهای پرخطر جنسی در آقایان گروه‌های سنی ۱۸ تا ۳۰ سال و بالای ۳۰ سال بالاتر از سایر گروه ها است.لذا با توجه به شیوع بالاي رفتارهاي پرخطر ازجمله مصرف قلیان، سیگار،مواد مخدر و رابطه جنسی خارج از چارچوب خانواده در بین افراد ساکن شهر اصفهان و بویژه جوانان، ضروري است که برنامه ریزی برای اقدامات پیش گیرانه و درمانی در سطوح فردي، و جامعه انجام شود.

کلیدواژه‌ها:

رفتارهای پرخطر ، اصفهان ، بسط شبکه‌ای ، جمعیت ،  تخمین