previous next

دفاع پایان نامه دکتری آموزش بهداشت

در تاریخ ۲۵ خرداد ۹۹ سرکار خانم سحر سابوته از پایان نامه خویش  تحت عنوان «بررسی تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر وب و نرم افزا بر فعالیت بدنی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بر اساس الگوی ارتقای سلامت پندار » به راهنمایی خانم دکتر مصطفوی و مشاوره خانم دکتر شکرچی زاده , آقای دکتر فیض و آقای دکتر شهنازی دفاع نمودند.

چکیده پژوهش

مقدمه:

با وجود منافع کوتاه مدت و بلند مدت شناخته شده  فعالیت بدنی در پیشگیری و درمان انواع بیماریها، بی تحرکی همچنان یکی از نگرانی های امروزی سازمان جهانی بهداشت اعلام شده است. شیوع بالای بی تحرکی در ایران بویژه در جوانان ، علیرغم برنامه های آموزشی که در گذشته در این گروه سنی اجرا شده اند، اهمیت توجه به رویکردهایی جدید برای تبیین رفتار فعالیت بدنی در این قشر مهم جامعه را بیش از پیش آشکار می سازد. پژوهش حاضر با هدف طراحی،اجرا  و ارزشیابی یک برنامه آموزشی مبتنی بر نرم افزار و وب براساس الگوی پندر و مراحل تغییر، جهت ارتقاء فعالیت بدنی دانشجویان علوم پزشکی اصفهان انجام شد.

 

روش کار:

این مطالعه در دو مرحله انجام شد. ابتدا مطالعه مقطعی به منظور بررسی وضعیت فعالیت بدنی در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ، تعیین نقش سازه هاي مدل پندر در هر یک از مراحل مختلف مدل مراحل تغییر و برازش مدل پیشگویی کننده رفتار فعالیت بدنی دانشجویان انجام شد. سپس با انجام تجزیه و تحلیل داده هاي حاصله از مطالعه مقطعی و با کمک آنالیز مسیر ، مهمترین سازه هاي تاثیرگذار بر رفتار فعالیت بدنی دانشجویان مشخص شده و با توجه به میزان پیشگویی کنندگی هر یک و متناسب با اهداف مطالعه،  محتواي آموزشی طراحی شد. در مرحله بعد مداخله اي از نوع کارآزمایی شاهددار تصادفی براي تعیین تاثیر آموزش بر اساس مدل برازش یافته بر ارتقاء و پایداري رفتار فعالیت بدنی در دو گروه مداخله با دو روش متفاوت(نرم افزار و وب) و مقایسه آن با یک گروه کنترل  انجام گردید. به منظور گردآوري داده ها علاوه بر پرسشنامه محقق ساخته، از پرسشنامه بین المللی فعالیت بدنی (IPAQ) و پرسشنامه مراحل تغيير Marcus و همکاران  استفاده شد. ارزشیابی به شیوه سنجش پیش آزمون-  پس آزمون و  انجام پیگیری های بلافاصله، ۲ و ۶ ماه پس از پایان مداخله صورت گرفت. تجزیه و  تحلیل داده ها با کمک نرم افزار Amos و نرم افزار آماری SPSS (16)‎ و با استفاده از روشهای آماری توصیفی و کای اسکوئر، همبستگی پیرسون،فریدمن، کروسکال والیس، آنالیز واریانس یکطرفه و تحلیل واریانس اندازه های مکرر انجام شد.

 

یافته ها:

بر اساس نتایج  مطالعه مقطعی ،۱/۶۹% از دانشجویان فعالیت بدنی با شدت ضعیف، ۸/۳% فعالیت بدنی متوسط و ۱/۲۷% فعالیت بدنی شدید داشتند. استفاده از تحلیل مسیر نشان داد ، موانع درک شده قویترین پیش بینی کننده فعالیت بدنی در بین دانشجویان بود  و ۹/۸۴ درصد تغییرات فعالیت بدنی توسط سازه های مدل پندر تبیین شد. نتایج این مطالعه نشان داد که سازه های مدل پندر پیش بینی کننده خوبی برای تغییر وضعیت افراد در مراحل مختلف تغییر فعالیت بدنی می باشند. نتایج  مطالعه مداخله ای نشان داد میزان فعالیت بدنی افراد بعد از مداخله در گروههای وب و نرم افزار به طور معنادار نسبت به قبل از مداخله و همچنین نسبت به گروه کنترل افزایش یافت.(p<0.001). همچنین درگروههای آزمون، اجراي مداخله آموزشي باعث پیشرفت افراد در مراحل تغییر فعالیت بدنی شده و از تعداد افراد مرحله پيش تفكر  و تفکر كاسته شد. در پیگیری ۶ ماهه بعد از مداخله، ۴/۷۵% افراد در گروه نرم افزار و ۶/۶۰% آنها در گروه وب ، به مرحله نگهداری رسیده بودند.  میانگین نمره سازه های مدل پندر، بلافاصله ، دوماه و ۶ ماه بعد از مداخله. در گروههای وب و نرم افزار نسبت به قبل از مداخله  با هم تفاوت معنادار داشت (p<0.001).  یافته ها اثربخش بودن بیشتر مداخله در گروه نرم افزار را  نسبت به رویکرد مبتنی بر وب نشان داد.

 

نتیجه گیری:

با توجه به نتایج  این مطالعه ، به نظر می رسد طراحی و اجرای برنامه آموزشی بر اساس سطح آمادگی افراد برای تغییر رفتار در چارچوب مدل مراحل تغییر و مدل پندر و ارائه آن با استفاده از نرم افزار آموزشی و وب ، تأثیر مثبتی در ارتقاء فعالیت بدنی دانشجویان دارد.

 

کلید واژه: فعالیت بدنی، نرم افزار، وب، مدل پندر، مدل مراحل تغییر