previous next

دفاع پایان نامه ارشد آموزش بهداشت

سرکار خانم اعظم عباسی دانشجوی ارشد رشته آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت از پایان نامه خود با عنوان بررسي تأثیر پیام‌های مبتنی بر مدل فرایند موازی توسعه یافته بر رفتارهای تفکیک زباله در خوابگاه‌های دخترانه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، سال ۱۳۹۸ : کارآزمایی تصادفی چهار گروهی به راهنمایی سرکار خانم دکتر فرشته زمانی علویجه و مشاوره اساتید سرکار خانم دکتر زهرا حیدری ، سرکار خانم دکتر مرضیه عربان و سرکار خانم معصومه علیدوستی

در دفتر گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت دفاع نمودند.

چکیده

مقدمه: افزایش روزافزون زباله‌های تفکیک نشده تهدیدی برای سلامت عمومی است. چارچوب بندی پیام‌های آموزشی، برای تفکیک زباله و اصلاح رفتارهای مرتبط، می‌تواند برای به حداقل رساندن اثرات مخرب انباشت زباله‌ها در محیط زیست موثر باشد، لذا این مطالعه با هدف تعیین تأثیر پیام‌ها بر اساس مدل فرایند موازی توسعه یافته در رفتارهای تفکیک زباله‌ی دانشجویان دخترخوابگاه‌های دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال ۱۳۹۸ انجام شد.

مواد و روش‌ها: این کارآزمایی کنترل شده تصادفی(IRCT20180901040919N1) بر روی ۳۰۰  نفر، در چهار گروه از دانشجویان خوابگاه‌های علوم پزشکی اصفهان، در مهرماه ۱۳۹۸ انجام شد. داده‌ها قبل و بعد از آموزش، با پرسشنامه‌ی محقق ساخته پایا و روا شده، شامل عوامل دموگرافیک، تهدید، منافع، موانع و کارآمدی درک شده، ترس، فرآیند کنترل ترس، نگرش، قصد و عملکرد جمع آوری شد. مداخله به صورت نصب پوستر بمدت دو هفته، در خوابگاه های گروه ۷۲ نفرهEPPM  (دریافت کننده پیام‌های حساسیت و شدت /کارآمدی)، گروه ۷۸ نفره Efficacy (دریافت کننده فقط پیام‌های کارآمدی)، گروه ۷۱ نفره ی Threat (دریافت کننده فقط پیام‌های حساسیت و شدت درک شد) و درگروه ۷۹ نفره ی کنترل بدون هیچ مداخله، انجام شد. در سه گروه مداخله اتیکت‌های مخصوص روی ظروف تفکیک زباله نصب شد. داده‌ها درنرم افزار SPSS version 21، با آزمونهای تی زوجی، تحلیل کوواریانس و کای اسکوئر تحلیل شد.

 

نتایج: نتایج نشان داد که پس از مداخله، میانگین متغیر‌های حساسیت و شدت درک شده در گروه دریافت کننده پیام‌های کارآمدی نسبت به گروه کنترل بطور معنی‌داری بیشتر بود(۰۵/۰>P). میانگین متغیر موانع درک شده درگروه دریافت کننده پیام‌های حساسیت و شدت/کارآمدی و گروه دریافت کننده پیام‌های کارآمدی نسبت به دو گروه دیگر کمتر بود(۰۰۱/۰>P). میانگین متغیر کارآمدی پاسخ، بین ۴ گروه اختلاف معنی‌داری نداشت. میانگین متغیر کارآمدی در گروه های دریافت کننده پیام‌های حساسیت و شدت/کارآمدی و کارآمدی، نسبت به دو گروه دیگر به طور معنی‌داری بیشتر بود (۰۵/۰>P). میانگین متغیر ترس و فرآیند کنترل ترس گروه دریافت کننده پیام‌های حساسیت و شدت/کارآمدی نسبت به سایرگروه ها به طورمعنی‌داری کمتر بود (۰۵/۰>P). میانگین متغیر عملکرد، نگرش و قصد به صورت معنی‌داری در گروه های دریافت کننده پیام‌های حساسیت و شدت/کارآمدی و دریافت کننده پیام‌های کارآمدی بیشتر بود(۰۵/۰>P).

 

بحث: نتایج مطالعه حاضر نشان داد کاربرد مدل فرایند موازی توسعه یافته به لحاظ کاهش موانع درک شده در انجام رفتار تفکیک و بهبود نگرش، قصد و عملکرد گروه مورد مطالعه، تأثیرگذار می‌باشد. هر جز پیشنهادی در مدل فوق بر متغیرهای روانشناختی و احساسی تأثیرات متفاوتی داشته پیام های چهار جزیی کامل، برفرایند کنترل خطر که شامل سه متغیر نگرش، قصد و عملکرد بود، اثر بیشتری داشت. 

پیام هایی مبتنی بر فقط حساسیت و شدت درک شده نه تنها بر کارآمدی درک شده بی تاثیر بودند، بلکه علیرغم آنچه که محققان انتظار داشتند،  به افزایش تهدید درک شده منجر نشده اند. بنابراین برای آموزش در حوزه تفکیک زباله، پیام های فقط مبتنی بر جزء حساسیت و شدت درک شده مفید نمی باشند. می بایستی از پیام های مبتنی بر جزء کارآمدی حتماً استفاده نمود.

كليدواژه‌ها: تفکیک زباله، رفتار، پیام، دانشجویان خوابگاه‌های دخترانه، مدل فرایند موازی توسعه یافته، اصفهان