previous next

جلسه دفاع از پایان نامه آقای مجید هاشمی دانشجوی دکتری مهندسی بهداشت محیط

تحت عنوان «پایش زیستی متابولیت های ادراری فتالات و ارتباط آن با اضافه وزن توأم با سایر اجزاء سندرم متابولیک در کودکان و نوجوانان شهر اصفهان در سال ۹۵»

به راهنماییدکتر محمد مهدي امين ومشاوره دکتر رویا کلیشادی، دکتر کریم ابراهیم پور ودکتر مرجان منصوریان روز چهارشنبه ۹/۱۲/۹۶ در سالن میعاد دانشکده برگزار شد.

چکیده

مقدمه:فتالات ها مواد شیمیایی صعنتی می باشند که بعنوان پلاستی سایزر در ساخت پلاستیک استفاده می­شوند. فتالات ها همچنین در محصولات مورد استفاده­ی شخصی (بعبارتی مواد آرایشی بهداشتی، ادکلن و لوسیونها)، رنگها و لعاب ها کاربرد دارند. هدف از مطالعه حاضر تعیین غلظت متابولیت های ادراری فتالات در کودکان و نوجوانان شهر اصفهان، ایران و ارتباط بین غلظت این متابولیتها با چاقی و سندرم متابولیک و عوامل خطر قلبی (کاردیومتابولیک) بود.

مواد و روشها:مطالعه حاضر بصورت مقطعی در سال ۲۰۱۶ روی ۲۴۲ کودک و نوجوان (۶-۱۸ سال) انجام شد. غلظت متابولیتهای مونو بوتیل فتالات (MBP)، مونو بنزیل فتالات (MBzP)، مونو- ۲- اتیل هگزیل فتالات (MEHP)، مونو متیل فتالات (MMP)، مونو (۲-اتیل-۵-اگزو هگزیل) فتالات (MEOHP) و مونو (۲-اتیل-۵-هیدروکسی هگزیل) فتالات (MEHHP) توسط دستگاه GC/MS  تعیین و ارتباط آنها با چاقی، سندرم متابولیک و عوامل خطر قلبی بررسی شد. با استفاده از یک پرسشنامه ساختار یافته، در زمینه مشخصات دموگرافیک، استفاده از بسته بندی پلاستیکی برای مواد غذایی، استفاده از لوازم آرایشی، استفاده از نوشیدنی های بسته بندی شده در بطریهای پلاستیکی، تعداد استحمام در هفته و میزان فعالیت فیزیکی جمعیت مورد مطالعه سوالاتی پرسیده شد. کلیه معاینات شامل اندازه گیری قد، وزن، دور کمر(WC)، فشار خون و لپیدپروفایل با توجه به پروتکل های استاندارد اندازه گیری شد. تجزیه و تحلیل داده با نرم افزار SPSSنسخه ۱۶ انجام شد. نمودارها توسط Excelترسیم گردید.

یافته ها:میانگین سنی جمعیت مورد مطالعه ۵۵/۲±۳۴/۱۱ سال بود. MBzP, MBP, MMPدر همه نمونه ها و MEHP، MEOHPو MEHHPبه ترتیب در ۶/۹۹، ۸۷/۹۵ و ۲۸/۹۶ درصد نمونه های مورد بررسی مشاهده شد. از کل شرکت کنندگان، %۲/۱۵(۳۷ نفر) چاق، %۷/۳۷ (۹۲ نفر) دارای اضافه وزن و بقیه افراد (۱۱۳ نفر) دارای وزن نرمال یا کمتر از حد نرمال بودند. در هر دو گروه سنی (۶-۱۱ و ۱۲-۱۸ سال)، پسران دارای میانگین BMIو WCبیشتری نسبت به دختران بودند. همبستگی مثبت و متوسطی بین متابولیت های فتالات با BMIو WCوجود داشت و این همبستگی در متابولیتMEHHPبیشتر مشاهده شد. براساس آنالیز رگرسسیون لجستیک، در همه آلاینده ها بجز MEOHPارتباط معناداری با چاقی مشاهده شد (p-value≤0.‎002). بین MBPو فشار خون بالا نیز ارتباط معنی داری وجود دارد. MBzPو MEHPعلاوه بر چاقی، با بالابودن تری گلیسیرید و فشار خون بالا دارای ارتباط معنی دار می باشند و افزایش مقدار متابولیت MBzPدر سطح (tertile) ۳ احتمال بالابردن میزان تری گلیسیرید را نسبت به سطح ۱، تا حدود ۵/۲ برابر افزایش می دهد(OR multivariate adjusted =۲.۷).

نتیجه گیری:در این مطالعه غلظت های بالاتری از متابولیت های فتالات در گروه کودکان و نوجوانانِ چاق مشاهده شد. میزان متابولیت های مورد بررسی در نمونه ادرار جمعیت ساکن شهر اصفهان- ایران، بسیار بالاتر از سایر کشورها می باشد که نشاندهنده مواجهه زیاد با مواد مادریِ این متابولیت ها می باشد. بنابراین نیاز به مطالعات بیشتری در زمینه بررسی مسیرهای مواجهه با این ترکیبات در ایران وجود دارد. یافته های مطالعه حاضر ارتباط بین متابولیت های فتالات با چاقی و برخی عوامل خطر قلبی و اجزاء سندرم متابولیک را بخوبی نشان میدهد. اما با توجه به ماهیت مطالعات مقطعی مطالعه، نیاز به مطالعات بیشتر مانند مطالعات مورد- شاهد و کوهورت با تعداد نمونه بیشتر ضرورت دارد.

کلید واژه:متابولیت ادراری، فتالات، عوامل خطرزای قلبی، سندرم متابولیک، چاقی