previous next

جلسه دفاع از پايان‌نامه آقاي سيد همام‌الدين جوادزاده

ارزشيابي مداخله آموزشي مبتني بر نظريه  رفتار برنامه ريزي شده جهت بكارگيري راهبردهاي سواد سلامت توسط پرستاران در آموزش به بيمار

جلسه دفاع از پايان‌نامه آقاي سيد همام‌الدين جوادزاده دانشجوي دكتري آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت تحت عنوان «ارزشيابي مداخله آموزشي مبتني بر نظريه رفتار برنامه ريزي شده جهت بكارگيري راهبردهاي سواد سلامت توسط پرستاران در آموزش به بيمار» به راهنمايي جناب آقاي دكتر غلامرضا شريفي‌راد و خانم دكتر فيروزه مصطفوي و مشاوره آقاي دكتر بهزاد مهكي در روز ۱۳ مهر ۱۳۹۴ بر گزار گرديد.

 

 

 

 

چكيده:

راهبردهاي سواد سلامت تكنيكهايي مبتني بر شواهد هستند كه با پر كردن خلاءهاي ارتباطي در آموزش به بيمار به خصوص براي بيماران با سواد سلامت ناكافي، نقش بسزايي در افزايش بهره وري فرايند آموزش و در نتيجه كاهش عواقب ناشي از كژفهمي ها و فراموشي اطلاعات ارايه شده به بيماران دارند. آموزش به بيمار متناسب سازي شده با سطح سواد سلامت وي توسط ارايه دهندگان خدمات سلامتي، ضمن حذف نابرابريهاي سلامت نهايتا منجر به بهبود شاخصهاي سلامتي در سطوح مختلف خدماتي خواهد گرديد. در مطالعه حاضر اثربخشي مداخله آموزشي مبتني بر تئوري رفتار برنامه ريزي شده جهت توانمندسازي پرستاران براي بكارگيري راهبردهاي سواد سلامت در آموزش به بيمار مورد ارزيابي قرار گرفت.

روش‌ها:

يك مطالعه تجربي پيش آزمون-پس آزمون با گروه كنترل تصادفي شده بر روي ۶۴ نفر از پرستاران شاغل در بيمارستان آموزش الزهرا(س) شهر اصفهان انجام گرديد. در اين مطالعه پرستاراني كه از معيارهاي ورود برخوردار بودند به طور تصادفي به دو گروه مداخله و كنترل تقسيم شدند. ابزار جمع آوري اطلاعات اين پژوهش محقق ساخته بوده و مولفه هاي آن بر اساس مطالعات استخراج گرديدند و پيش از اجراي پژوهش، مراحل ارزيابي روايي و پايايي ابزارها براي جمعيت هدف آن صورت پذيرفت. پرسشنامه مورد استفاده در اين مطالعه شامل بخش هاي اطلاعات پايه، سنجش آگاهي، سنجش سازه هاي تئوري رفتار برنامه ريزي شده در خصوص سواد سلامت و راهبردهاي آن در آموزش به بيمار و سنجش رفتار بود. برنامه و محتواي مداخله آموزشي در اين مطالعه بر مبناي داده هاي بدست آمده از مطالعه اي مقطعي و متون علمي طراحي گرديد. مداخله آموزشي اين مطالعه شامل كارگاه دو روزه كه در شش بخش مجزا طراحي شده بود و پيام هاي يادآور از طريق پمفلت آموزشي، ارسال پيامك و پيام چندرسانه اي اينترنتي بود. داده هاي حاصل از اين مطالعه در مقاطع زماني سه و شش ماه پس از مداخله و براي دو گروه توسط آناليز واريانس با اندازه هاي تكراري مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.

يافته‌ها:

گروه هاي مطالعه تفاوت معني داري از نظر متغيرهاي مورد بررسي در ابتداي مطالعه نداشتند. در پيگيري سه ماه و شش ماه پس از مداخله آموزشي در نمرات آگاهي(۰۰۱/۰>p)، نگرش (۰۰۱/۰>p)،هنجارهاي انتزاعي(۰۰۱/۰>p)، كنترل رفتاري درك شده(۰۰۱/۰>p)، قصد(۰۰۱/۰>p) و رفتار (۰۰۱/۰>p) افزايش معني داري در گروه مداخله در طي زمان و در مقايسه با گروه كنترل مشاهده شد. اثرات متقابل زمان گروه نيز در تمام متغيرهاي مذكور معني دار بود(۰۰۱/۰>p). آزمون تعقيبي بانفروني تفاوت معني داري در مقاطع پيگيري سه ماهه نسبت به پيش آزمون و پيگيري شش ماهه نسبت به پيش آزمون نشان داد(۰۰۱/۰>p).

نتيجه‌گيري:

نتايج بدست آمده حاكي از تاثير مداخله آموزشي بر آگاهي و سازه هاي تئوري رفتار برنامه ريزي شده و رفتار نهايي در افراد مورد مطالعه بود. به طوريكه با افزايش در سطح آگاهي پرستاران و سازه هاي نگرش، هنجارهاي انتزاعي و كنترل رفتاري درك شده، قصد رفتاري و رفتار، سه و شش ماه پس از مداخله آموزشي ارتقاء يافت. اين نتايج پيشنهاد مي كنند كه مداخلات آموزشي مبتني بر تئوري رفتار برنامه ريزي شده جهت توانمند سازي پرستاران در خصوص مقوله سواد سلامت و بكارگيري راهبردهاي مرتبط با آن در آموزش به بيمار موثر مي باشد. مطالعات بيشتري لازم است تا اثر طولاني مدت اين نوع مداخلات را بر رفتار و نهايتا شاخصهاي كيفيتي آموزش به بيمار و سيستم بهداشت و درمان مورد ارزيابي قرار دهد.
 

كلمات كليدي: